Akıllı ve sürdürülebilir mobilite geleceğin ulaşımında kilidi açacak
Hüseyin Vatansever, insanların ve taşınan yüklerin bir ağ içinde daha hızlı ve verimli taşınmasını “mobilite” olarak tanımlıyor. Mobilite, yalnızca otobüs, tren veya otomobil gibi fiziksel araçları değil, seyahat sürelerini, trafik akışını, yoğunluk seviyelerini ve kullanıcı seçeneklerini ölçen bir hizmettir. Teknolojik uygulamalarla kullanıcı deneyimini zenginleştirirken, şehirlerin mekânsal yapısını da şekillendirir, kamu hizmetlerine eşit erişimi etkiler ve sosyal kapsayıcılığı artırır.
Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (Un‑Habitat) verilerine göre, 2050 yılında yolcu seyahat talebi 2000 yılına göre üç‑dört kat artacak; yük taşımacılığı ise üç katından fazla yükselmesi bekleniyor. Bu artış, otomobil odaklı altyapının genişlemesini tetikleyen bir döngü oluşturur ve kentsel yayılmayı hızlandırır. Entegrasyon, iklim duyarlılığı ve kapsayıcılık ilkeleriyle biriktirilen mobilite sistemlerine acil ihtiyaç vurgulanıyor.
2023 itibarıyla çoğu şehir ciddi trafik sıkışıklığıyla mücadele ediyor. Günlük 3 260 insan hayatını kaybeden trafik kazaları ve ulaşım kaynaklı emisyonların enerji kaynaklı sera gazı emisyonlarının neredeyse dörtte biri oluşturması, yeni teknolojilerle güvenli, uygun fiyatlı, erişilebilir, sürdürülebilir sistemlerin gerekliliğini gösteriyor. Geleneksel otomobil odaklı genişleme, kentsel yayılmayı körüklerken, çevresel bozulma ve trafik sıkışıklığını şiddetlendirmektedir.
Çözüm, aktif ulaşım, toplu taşıma ve iklim direncine öncelik veren insan odaklı kentsel hareketlilik modellerine geçiştir. Kompakt şehirler, transit‑odaklı gelişim, mikro‑mobilite ve yüksek kapasiteli raylı sistemler, seyahat mesafelerini kısaltmak ve emisyonları optimize etmek için birlikte çalışmalıdır. “Son mil erişimi” olarak adlandırılan ekosistemler, toplu taşımaya kolay erişim sağlar ve çok modlu sistemlerin sorunsuz entegrasyonunu mümkün kılar.
Akıllı mobilite, dijitalleşme, elektrikli araçlar ve otonom sürüş gibi teknolojilerle desteklenir. OIBVentures Mobilite İnovasyon Fonu, otomotiv sektörünü yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve sıfır emisyon hedefleriyle uyumlu start‑uplara finansal destek sunar. Otonom araçlar, kazaları azaltma, maliyet düşürme ve seyahat süresini başka faaliyetlere ayırma potansiyeli taşıyarak ulaşımın geleceğini yeniden şekillendirir.
