Efes Karşılama Merkezi İnşaatında Arkeolojik Tahribat: EgeÇEP’in Suç Duyurusu
İzmir’de Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP), Efes Karşılama Merkezi inşaatının 1. derece arkeolojik sit alanı ve UNESCO Kültürel Mirası kapsamında bulunan Efes Antik Kenti’nde arkeolojik tahribat yaşandığını iddia ederek, Selçuk Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu. EGEÇEP, bu dilekçede Ak Ece Restorasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. yöneticileri, Selçuk Müze Müdürlüğü görevlileri ve İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu uzmanlarının 2863 sayılı Kanun’a muhalefet, tahribeye kasten sebep verme ve görevi kötüye kullanma suçlarından yargılanmasını talep etti. Duyuruda ayrıca, inşaatın kurul izni olup olmadığı, proje belgeleri ve izinlerin denetlenmesi talebi de yer alıyor.
EGEÇEP, “Lahdın bulunduğu yerine ulaşamıyoruz” diyerek, 1922‑1929 yılları arasında Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nün Vedius Gimnazyumu ve çevresinde yaptıkları kazılarda Koressos Kapısı’nın kuzey, batı ve doğusundaki nekropolün belirlenmiş olduğunu hatırlatıyor. 1990’larda asfalt yol altında kalan nekropolün bir kısmı, 1978’deki kaçak kazı sonrası Efes Müzesi tarafından başlatılan kazılarda keşfedilmiş, Suzan Bayhan’ın yönettiği tahribatta mermer bir lahit ve freskli odanın bulunduğu iddia ediliyor. Eser, halen Efes Müzesi’ndeki 1.36.78 envanter numarasıyla sergileniyor.
Nisan 2025’te başlayan inşaatta, iş makinesi, kepçe, dozer ve silindirlerin yoğun kullanımıyla arkeolojik alanın doğal bitki örtüsü ve taş yığınları tıraşlandı. Yapılan fotoğraflarda Roma dönemi duvar işçiliğine uygun, sıvalı yapıların tahrip edildiği gözlemleniyor. EGEÇEP, “Arkeolojik izler hızla ortadan kaldırıldı” diyerek, inşaatın tarihî değerleri yok ettiğini vurguluyor.
EgeÇEP’in suç duyurusunda belirtilen 2863 sayılı Kanun’a göre, arkeolojik sit alanlarının korunması için ciddiyetle yaklaşılan bu olayda, kamu görevlilerinin görev kötüye kullanması ve tahribata sebep olması suç sayılıyor. Söz konusu inşaatın, üniversite ve turizm açısından büyük öneme sahip Efes Antik Kenti’ni etkilediği iddia ediliyor ve yerel halkın tepki gösterdiği bildiriliyor.
Sokaklardan gelen sesler de karışık; bazı vatandaşlar “Burası çok değerli, yok edilmesin” diyor, bazıları ise “İnşaat ilerlemeli, ekonomiye katkı sağlıyor” şeklinde konuşuyor. EGEÇEP, “Bu tahribatı gösterdik, herkesin bu konuda farkındalığını artıracağız” diyerek, kamuoyunu bilgilendirme sözü veriyor.
Selçuk Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilen duyuruda, inşaatın kurul izni olup olmadığı, izinli ise proje ve karar örneklerinin talep edildiği ve inşaatın kurul kararlarına uygunluğunun denetlenmesi gerektiği belirtiliyor. Bu süreçte, ilgili kurumların şeffaflık ve sorumluluk gösterme beklentisi açıkça ifade ediliyor.
İnşaatın ilerleyişi ve arkeolojik tahribatın kapsamı konusunda henüz kesin veri bulunmuyor, ancak EGEÇEP’in verdiği örnekler, tarihî mirasa zarar verildiği yönünde güçlü bir sinyaldir. Halkın ve akademik çevrenin bu konuda daha fazla bilgi talep ettiği görülüyor.
Kaynak: Orijinal Haber
