TMO’nun 255 liralık fındık alım fiyatı üreticiyi memnun etmedi
TMO, 2026 yılı için Giresun kalite fındığına kilogram başına 255 lira alım fiyatı açıkladı, ama üretici Şuayip Şenel bu rakamın yeterli olmadığını iddia ediyor. Şenel, Piraziz’te fındık bahçesi yürüten bir çiftçi olarak, maliyetlerin 232 liraya ulaştığını belirtiyor. Bu yıl kullandığı gübre fiyatının 2,5 kat arttığını, buna karşılık fındık fiyatının ise sadece %27 arttığını söyledi, enflasyonun ise %33‑35 civarında olduğunu kabul etse bile artışın enflasyonun altındaydı. … Bu durumda, “kötü bir yere doğru gidiyoruz” dedi.
Şenel, TMO’nun alım politikasını eleştirirken, 50 randımanda 255 lira açıklanan rakamın üreticinin eline net olarak geçmediğini savundu. Depolarda kemirgenlerin ürüne verdiği zararın payının bile üreticiden düşüldüğünü, net fiyatın %7‑7,5’e varan kesintilerle geçildiğini belirtti. İşçi yevmiyesinin 1500 liradan 2000‑2200 liraya yükseldiğini, fındığın kilogram maliyetinin 230‑232 lira çıktığını söyledi. Eğer 2000 liraya işçi bulup fındığı toplatabilirsek, başımızın üstünde yeri var ama hâlâ bir kayıp var. … Bu yüzden fiyatın yeterli olmadığını vurguladı.
Gübre fiyatlarının 2,5 kat artması, üretim maliyetini ağırlaştırırken, fındığa yapılan %27’lik artış da maliyet artışının gerisinde kaldı. Tarım Bakanı, savaşlardan ve azot üreten ülkelerdeki gelişmelerden dolayı gübre fiyatlarının arttığını söyledi, fakat Şenel bu artışı yeterli görmüyor. “Açıklanan enflasyonun %33‑35 olduğu kabul edilse bile verilen artış enflasyonun altında kalıyor” dedi, “Kötü bir yere doğru gidiyoruz.” … Bu durum, üreticiyi memnun etmiyor.
Şenel, fındık üretimi için kalıcı bir devlet politikasının oluşturulması gerektiğini söyledi. Piyasada rekolte fazlası varsa devletin bunu sübvansiyel etmeli, üreticiden ürün almalı ve alım aralıksız devam etmeli. Fındığın fiyatı serbest piyasanın ve birkaç büyük alıcının insafına bırakılmamalı, ürün hak ettiği değere ulaştırılmalı. Üretici ancak önünü görebildiği zaman bahçesine yatırım yapabilir. … Bu yüzden, devletin fındık sektöründe aktif rol alması gerektiğini savundu.
Fındık, uzun vadeli bir yatırımla karşılık gelen bir tarım ürünüdür. Bir fidanın ekonomik verime ulaşması yaklaşık 10 yıl sürer. Şenel, “Biz marul ekmiyoruz, soğan ya da patates dikmiyoruz. Fındık, dikildikten yıllar sonra ürün vermeye başlayan bir bitki. Bahçeyi söküp hemen başka bir ürün yetiştirme şansı yok. Bir fidan dikiyoruz, büyüyüp verime ulaşması için yaklaşık 10 yıl bekliyoruz ve o süre boyunca bebek gibi bakıyoruz.” … Hasat biter bitmez eylül ayında bahçenin kışlık bakımına yeniden başlıyoruz. Ekim, kasım, aralık ve ocak aylarında bakım ve gübreleme yapıyoruz. Nisan ve mayıs aylarında dip sürgünlerini alıyoruz, yazlık gübre veriyoruz ve ilaçlama yapıyoruz. Bu ürüne yıl boyunca emek veriyoruz.
Fındık, sadece üreticinin değil, Türkiye ekonomisinin de önemli bir değeridir. Şenel, ürünün ülkeye yıllık 2 ila 2,5 milyar dolar arasında döviz girdisi sağladığını belirtti. Ancak tarımın genelinde ciddi planlama sorunu bulunuyor. Bir yıl zarar eden üretici, ertesi yıl aynı ürünü ekmekten vazgeçiyor ve bu da fiyat artışlarına yol açıyor. Fındık bahçeleri giderek bakımsız kalıyor, üreticiler tarımdan uzaklaşıyor. Hayvancılığın gerilemesi organik gübre kullanımını azaltıyor. “Asıl kaygı şu; toprak bize küstü. Önce hayvancılık bitti, artık toprağa yeterince organik gübre veremiyoruz. Toprağın verimi giderek azalıyor. Çiftçi toprağa, toprak çiftçiye küskün. Bir çaresizlik tarımı yapıyoruz.” … Türkiye’de artık tarımı çaresizlikten yapar hâle geldik, ama tarım, çaresizlikle değil; bilgiyle, planlamayla ve uzun vadeli politikalarla yapılması gereken bir iştir.
Bakın ne oldu? TMO’nun 255 lira açıklaması, Şenel’in sözleriyle karşı karşıya geliyor. Üreticilerin maliyetleri artarken fiyat artışı yetersiz kalıyor. Devletin fındık sektörüne ne kadar destek verecek? Bakalım bundan sonra ne olacak? Gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
