C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

C vitamini, kış aylarında soğuk algınlığını önlemek için sık kullanılan bir takviye olmasına rağmen, yapılan geniş çaplı araştırmalar bu etkisinin sınırlı olduğunu gösteriyor. 1970 yılında yayımlanan Linus Pauling’in “günde 1000‑2000 mg” önerisi, daha sonra yapılan çalışmalarda geçerliliğini yitirdi. Pauling’in bu görüşlerini dayandırdığı araştırmalar ve hesaplamalar eleştirildi; sonraki yıllarda gerçekleştirilen daha kapsamlı çalışmalar, C vitamininin genel nüfusta soğuk algınlığına yakalanma riskini azalttığını kanıtlamadı.

2023’te 2 736 sağlıklı katılımcının yer aldığı 10 araştırmanın meta‑analizi, düzenli olarak günde en az 1000 mg C vitamini alan kişilerde ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15’lik azalma olduğunu ancak hafif belirtilerin süresinde bir kısalma olmadığını ortaya koydu. Yetişkinler ve çocuklar için hastalık şiddeti ve süresi ortalama %8‑14 oranında düşmüş; beş gün süren şiddetli semptomlar yaklaşık 12 saat kısaltılmış. Semptomlar başladıktan sonra C vitamini almaya başlamak belirgin fayda sağlamamış; fayda yalnızca hastalanmadan önce düzenli kullanımda gözlenmiş.

Yüksek dozda C vitamini tüketimi ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi yan etkilere, böbrek taşı riskini artıran oksalate atılımına, demir emiliminde artışa ve kalıtsal demir birikimi hastalarında sorunlara yol açabilir. Ayrıca, bazı kanser tedavileri ve statinlerle etkileşim riski bulunuyor; bu nedenle yüksek dozlu ve düzenli takviye düşünülüyorsa mutlaka doktora danışılmalıdır.