Sıcak çarpmasına dikkat!
Sıcak havalarda vücudun ısı dengesini korumaya çalışırken oluşan sıkıntılar, halk arasında “sıcak çarpması” olarak adlandırılan ciddi bir tehlike oluşturuyor. AÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı’ndan Dr. Süleyman İbze, vücudun terleme ve diğer mekanizmalarla ısı kaybını sağlam algıladığını, ancak bu dengenin bazı durumlarda bozulabildiğini belirtti. Uzun süre yüksek ısıya maruz kalan kişilerde yoğun terleme, sıvı kaybı, bulantı, kusma, yorgunluk ve kas krampları görülüyor; şiddetli vakalarda bilinç değişikliği, konuşma bozukluğu, aşırı uyku hali ve nöbet gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor.
İbze’nin açıklamalarına göre, isilik adı verilen sıcak döküntü, ter bezlerinin kanallarının tıkanmasıyla oluşan bir durum ve özellikle çocuklarda sık görülüyor. Sıcak krampları, terlemenin yoğunlaşmasıyla birlikte sıvı ve elektrolit kaybından kaynaklanıyor; çoğunlukla bacak ve kolları etkiliyor. Sıcak ödem, damarların genişlemesiyle ayak bileklerinde şişme yaratıyor ve ayakları kalp seviyesinin üzerine kaldırıp dinlenmek çoğu zaman yeterli oluyor. Sıcak bitkinliği ise yorgunluk, halsizlik, bulantı ve kusma gibi şikayetlerle kendini gösteriyor; vücut sıcaklığı genellikle 40 °C’nin üzerine çıkmıyor ve kişinin serin bir ortama alınması, fazla kıyafetlerin çıkarılması ve hava akımı sağlanması öneriliyor. Sıcak çarpması en ciddi durum olarak öne çıkıyor; bilinç değişikliği, bilinç kaybı, konuşma bozukluğu, uyku hali veya nöbet gibi nörolojik belirtiler görülebiliyor ve acil tıbbi müdahale gerektiriyor.
Çocuklar ve yaşlılar sıcaklıkla daha fazla risk altında oldukları için günün en sıcak saatlerinde doğrudan güneşe çıkmamaları, serin ortamlarda kalmaları, ince, açık renkli, pamuklu veya keten kıyafetler giymeleri, geniş kenarlı şapka takmaları ve yeterli sıvı tüketmeleri büyük önem taşıyor. Deniz girmek bile güneş ışınlarına maruz kalmayı tamamen ortadan kaldırmaz; denizde de sıcak ödem, kramplar ve sıcak bitkinliği ortaya çıkabilir. Bu nedenle risk grubundaki kişilerin uzun süre güneş altında kalmamaları ve gerektiğinde serin bir ortamda dinlenmeleri öneriliyor.
