Her gün probiyotik kullanmalı mıyız? Uzman yanıtladı
Probiyotik takviyeler, marketlerden eczanelere kadar yaygın olarak bulunuyor ve sosyal medyada sıklıkla öneriliyor. Bilimsel çalışmalar, sağlıklı bireylerin günlük olarak probiyotik kapsül, toz veya benzeri ürünleri tüketmesi gerektiğini desteklemiyor. Probiyotik, bağırsaklarda doğal olarak bulunan bazı bakteri türlerini ifade eder; örneğin, bağırsaklardaki bifidobakterilerin yüksek seviyeleri daha düşük obezite oranlarıyla ilişkilendirilirken, lactobacillus seviyelerinin düşük olması kalp krizi riskini artırabilir. Araştırmacılar, bu faydalı bakteri türlerini takviye yoluyla vücuda kazandırmanın bağırsak mikrobiyomunu değiştirerek genel sağlığı iyileştirebileceğini öne sürüyor, ancak tek bir bakteri türünün beklenen sonucu vermeyebileceği uyarısında bulunuyor.
Çeşitli büyük ölçekli çalışmalar, probiyotiklerin çoğu fayda sağlamadığını ortaya koydu. 2021’de yapılan en büyük soğuk algınlığı araştırması, probiyotik kullananlarla plasebo alanlar arasında hastalık şiddeti açısından anlamlı bir fark bulmadı. Aynı yıl, gebelikte diyabet önleme amacıyla probiyotik kullanımının çok az ya da hiç fayda sağlamadığı, aksine preeklampsi riskini artırabileceği rapor edildi. 2020’de 82 çalışma ve 12 binden fazla katılımcı içeren kapsamlı bir inceleme, enfeksiyona bağlı ishalin önlenmesinde probiyotik takviyelerinin fayda sağlamadığını gösterdi. 618 erken doğan bebeğin dahil edildiği bir araştırmada da belirgin bir yarar tespit edilmedi.
Piyasadaki probiyotik ürünleri, içerdiği bakteri türleri ve miktarları bakımından büyük farklılıklar gösteriyor; standartlaştırılmış ürünler nadiren mümkün. Bu nedenle, belirli bir probiyotiğin belirli bir sağlık sorunu için etkili olup olmayacağı kişiden kişiye değişebilir ve bazı durumlarda belirli bakteri türleri veya kombinasyonları gerekebilir. Uzmanlar, antibiyotik kullanımına bağlı ishal gibi belirli durumlarda probiyotiklerin yararlı olabileceğini ancak diğer kullanım alanlarında güçlü kanıtların olmadığını belirtiyor. Yoğurt, kimchi ve lahana turşusu gibi fermente gıdaların tüketilmesi, probiyotik kaynaklarını doğal bir şekilde artırmak için makul bir seçenektir. Sağlıklı bireylerin özel bir gerekçe olmadan günlük probiyotik takviye kullanmasının sağlık açısından büyük bir fayda sağlamadığını gösteren mevcut araştırmalar, doğal gıdaların tüketilmesini önerirken, probiyotik takviyelerin günlük kullanımını gereksiz kılıyor.
