Fransa’da ölümcül hastalar için ‘yardımlı ölüm’ yasası yürürlüğe girdi

Fransa’da tedavisi mümkün olmayan ve dayanılmaz acıya neden olan hastalıklarla mücadele eden yetişkinlere yardım ile ölüm hakkı tanıyan “Ömrün Sonu” düzenlemesi, Anayasa Konseyi’nin onayının ardından Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yasa, ülkeyi Hollanda, Belçika, İsviçre ve Kanada gibi yardımlı ölümü yasallaştıran ülkelerin arasına katarken, Fransa’da aktif yaşam sonlandırmaya izin verilmeyen uygulamalar yerine pasif ötanazi ve derin sedasyon gibi yöntemlerin devam ettiğini belirtiyor.

Yasanın uygulanabilmesi için başvuran kişinin reşit olması, Fransa vatandaşı ya da uzun süreli ikamet eden olması ve tedavisi mümkün olmayan, dayanılmaz acıya yol açan bir hastalıkla mücadele etmesi gerekir. Başvurunun ilk aşaması doktor tarafından değerlendirildiği, ardından kurulun yasanın öngördüğü şartların karşılanıp karşılanmadığına karar verdiği bir süreç izlenir. Onaydan sonra en az iki günlük bekleme süresi uygulanır; hastanın işlem günü kararını yeniden teyit etmesi gerekir ve istediği an vazgeçme hakkı saklıdır. Ölümcül madde genellikle hastanın kendisi tarafından uygulanır; fiziksel engel nedeniyle bunu yapamayan hastalara ise bir sağlık çalışanı yardımcı olabilir.

Anayasa Konseyi, yasanın tümünü onaylarken “vicdani ret” hakkını da kabul etti. Doktor, hemşire, eczacı ve bazı sağlık kuruluşları bu hakkı kullanabilir; karar verirken hastanın yasal vasilerini dikkate almak zorundadır. Bu hüküm, özellikle kendi görev anlayışıyla çelişen özel ve dini temelli sağlık kuruluşlarında geçerlidir, ancak bu kurumların bulundukları bölgede tek sağlık hizmeti sağlayan kuruluş olmamaları beklenir. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yasanın “önemli bir demokratik tartışmanın sonucu” olduğunu belirterek memnuniyetini dile getirirken, hazırlayıcısı da “büyük bir ilerleme” olarak nitelendirdi.